در این مقاله، به شناسایی ساخت های دستوری بیانگر «مفهوم نکره» در زبان فارسی باستان می پردازیم. براساس داده های موجود از این دوره زبان فارسی، می توان بیان داشت قبل از فارسی باستان عنصر دستوری «حرف تعریف نکره» وجود نداشته و پیدایش «حرف تعریف نکره» از رهگذر دستوری شدگی عدد aiva «یک» به وسیله بازتحلیل این عنصر زبانی براساس روابط مجازی و سپس بسط استعاری به «حرف تعریف نکره» رخ داده است. این دستوری شدگی در ساخت مشخصی (تنها یک «X» وجود دارد، این «X» معرف انسان است) رخ داده که نتیجه آن تغییر حوزه مفهومی به بیان «مفهوم نکره» در فارسی باستان است، به منظور تبیین تکوین «حرف تعریف نکره»، الگوی دستور ساخت مدار برگزیده شده است. داده های این پژوهش، مستخرج از پیکره جمع آوری شده کنت (1953) است. بسامد وقوع «حرف تعریف نکره» در بین 4130 گروه اسمی موجود در پیکره 0. 5 درصد است. این مقدار بسامد وقوع که چندان زیاد نیست، مبین جدید بودن مقوله «حرف تعریف نکره» یا به عبارتی مراحل اولیه دستوری شدگی این مقوله دستوری در فارسی باستان است.

مقاله حاضر به بررسی حرف تعریف و ساختار توزیعی آن در گویش اردکان فارس در چارچوب برنامه کمینه گرا می پردازد. بررسی داده های زبانی گویش اردکان فارس نشان می دهد که در ساختار گروه تعریف این گویش دو حرف تعریف معرفه حضور دارد که یکی از آن ها تنها به صفت متصل می شود. هدف از انجام این پژوهش، تعیین جایگاه تولید مناسب برای حروف تعریف معرفه و نکره و تبیین چگونگی هم آیی آن ها با دیگر عناصر گروه تعریف نظیر اسم، صفت، تکواژ جمع، اسم ملکی و صفت اشاره و رسیدن به ترتیب خطی مورد نظر در این گویش می باشد. در این پژوهش، از گروه اضافه (EZ P) که دارای خاصیت تکرارپذیری می باشد برای اضافه کردن بعضی از عناصر به یکدیگر در ساختار گروه تعریف استفاده می شود. با وجود این که نشانه اضافه در گویش اردکانی در بیشتر موارد فاقد نمود آوایی آشکار می باشد، گروه اضافه در ساختار گروه تعریف این گویش تولید می شود و نشانه اضافه در هسته آن قرار می گیرد.

این مقاله ضمن بررسی ساختمان گروه اسمی در زبان فارسی نشان داده است اکثر سازه های این گروه یا از هم مستقل اند یا وابسته های گروه موسوم به گروه حرف تعریف هستند. نگارنده تلاش کرده است در قالب تحلیلی یک دست، جایگاه ساختاری تمام سازه های مرتبط با موضوع این مقاله را بر اساس رویکرد کمینه گرا در نمودار درختی نشان دهد. از جمله مواردی که در این خصوص تحلیل شده گروه مالکیت، گروه حرف اضافه و گروه کمی نما در زبان فارسی است. در این مقاله ادعا شده است که گروه اسمی درغالب موارد، وابسته یکی از این گروه ها است. در بخش های پایانی به بررسی موجودیت گروه حرف تعریف در زبان فارسی پرداخته شده و ضمن تایید وجود چنین گروهی در فارسی، شواهدی نیز در خصوص آن ارایه گردیده است. تحلیل حاضر نسبت به سایر تحلیل های مشابه دارای چند مزیت است:1- تمام عناصر مرتبط با موضوع این مقاله نمایش ساختاری مناسبی یافته اند.2- تمام کمی نماها اعم از صریح و غیر صریح در قالبی یکسان تحلیل شده اند.3- اهمیت معنا شناختی کسره با یافتن یک جایگاه ساختاری ویژه تایید شده است.4- از طریق تلقی کسره به عنوان هسته رابط گروه های مالکیت و اضافه، برخی از مشکلات مربوط به تقطیع زبان فارسی را حل می کند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

پژوهش حاضر بر پایه برنامه کمینه گرا، به بررسی و تبیین ساخت های دارای چند «را» به عنوان نمونه ای از ساخت های موسوم به گروه حرف تعریف شکافته1می پردازد. شکافت در ساختمان گروه حرف تعریف، خود، می تواند فرایند دیگری با نام مضاعف سازی نحوی را به دنبال آورد. در فرایند اخیر، همان گونه که از نامش پیداست، تظاهر بیش از یک نشانگر نحوی ممکن خواهدبود. در زبان فارسی نیز این نشانگر، همان حالت نمای مفعولی با صورت آوایی «را» است. به منظور تبیین چگونگی تظاهر این تکواژ و شکل مضاعف آن، ابتدا، به پیروی از کهنمویی پور (2014)، ساخت اضافه وصفی را هسته انتها فرض می کنیم. سپس، شکل گیری گروه حرف تعریف شکافته را بازتابی از مبتداسازی و تاکید عناصر درونی گروه حرف تعریف قلمدادمی کنیم. ازآن جا که وجود خوانش های مبتداگونه یا تاکیدی نیز مستلزم حضور فرافکن های مبتدا TopPیا تاکید FocP است، به حضور این فرافکن ها درون گروه حرف تعریف قایل می شویم و جایگاه پیشنهادی آن ها را با نظر به شواهد تجربی و ترتیب قرارگیری عناصر در گروه اسمی در حد فاصل بین هسته D و NumP تعیین می کنیم. گفتنی است گروه حرف تعریف شکافته متناظر با گروه متمم ساز شکافته (Split CP) است که از سوی ریتزی (1997) در نظریه زبانی پیشنهاد شده است. در ادامه، همسو با درزی (1388)، تکواژ «را» را تظاهر حالت وابسته در حوزه V+ I می دانیم. حالت وابسته، مطابق با رویکرد بیکر و وینوکوروا (2010)، پرمینجر (2014) و بیکر (2015)، در حوزه ای مشخص به گروه حرف تعریفی اعطامی شود که تحت سازه فرمانی گروه حرف تعریف دیگر فاقد ارزش برای مشخصه حالت است. سرانجام، در خصوص رخداد بیش از یک «را» نیز به فرایند زیرخروج2 قایل می شویم که درنتیجه آن، عنصر خارج شده از درون گروه حرف تعریف اصلی «را»ی دریافت شده را در سطح آوایی با خود حمل می کند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقوله تعریف به (الف و لام) یکی از مباحث مهم بلاغی قرآن در موضوع علم معانی است و دقت و توجه لازم نداشتن در ترجمه حرف مد نظر سبب تغییر معنا و مراد واقعی کلام الهی و برداشت ناصحیح از آیات الهی می شود. باتوجه به دقت لازم نداشتن مترجمان، در نمونه های متعددی ضرورت بازنگری و آسیب-شناسی ترجمه قرآن لازم به نظر می رسد. در این تحقیق از روش توصیفی تحلیلی استفاده شده است. در این روش محقق ابتدا در بررسی ای اجمالی از همه آیات قرآن کریم چند نمونه از آیاتی که معنای (الف و لام) موجود در یک کلمه آن آیه، تاثیر به سزایی در تنوع برداشت از مفهوم آن آیات داشته را شناسایی و ده نمونه از ترجمه های مترجمان محترم را بررسی کرده است، ترجمه هایی که جزء پرکاربردترین ومتداول ترین ترجمه های دردسترس به زبان فارسی است. در این بررسی مشخص شد، توجه به معنای (ال) در ترجمه های بررسی شده، بازتاب زیادی ندارد و ناگزیر در برخی ترجمه های قرآن کریم نسبت به انتخاب نوع و ترجمه معنای (ال) باید بازنگری جدی صورت پذیرد. واژه اسلام در آیه (19/آل عمران) و واژه های ذکر و انثی در آیه (36/ آل عمران)، (ولیس الذکر کالانثی) و (ال) موجود در کلمات خلق و امر در آیه (54/ اعراف) ازجمله نمونه هایی است که در ترجمه الف ولام نسبت تامل برانگیزی از ترجمه های متفاوت و بعضا مخالف با آنچه در میراث تفسیری و نحوی و بلاغی است را دارد. همچنین در این بررسی در پایان تحلیل هرآیه ترجمه ای پیشنهادی مبتنی بر مستندات نحوی بلاغی و متکی به میراث علمی و تفسیری ارائه شده است. روش گردآوری به صورت کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی تحلیلی است.

دراین مقاله سعی بر این است که آشکار گردد، زبان آموزان فارسی زبان در یادگیری زبان انگلیسی در کدامیک از مهارتهای شناختی و یادگیری حروف تعریف موفق ترند؛ همچنین معلوم گردد حروف تعریف در زبانشناسی مقابله ای می توانند شامل ایهام و یا معرفه و یاهر دو باشند. در این جهت یک پارامتر(Article Choice Parameter) جهت انتخاب حرف تعریف پیشنهاد شده است که در آن تشخیص حروف تعریف در یک زبان بر اساس معرفه و یا ایهام میسر می شود. برای مشخص نمودن این موضوع، معرفه و ایهام درهر دو زبان انگلیسی و فارسی مورد مطالعه قرار گرفته و سپس با یکدیگر مقایسه شده اند. یافته ها نشان می دهد که مشکل اصلی زبان آموزان فارسی زبان، شناخت معرفه و ایهام در زبان انگلیسی است؛ که  درمقایسه با شناخت حروف تعریف زبان آموز با مشکلات کمتری مواجه است.

مقاله­ حاضر به توصیف سه ویژگی صرفی حرف تعریف، تکواژ جمع و نشانه مفعولی در گویش لری بالاگریوه اختصاص دارد. این پژوهش رویکردی توصیفی-تحلیلی به سه مقوله­ مذکور دارد و برای جمع ­آوری داده­ ها با گویشوران لر مصاحبه ­هایی انجام گرفته است. تکواژ­های جمع در این گویش به صورت-yɑ و ʊ هستند و شباهت­ هایی با تکواژ­های ها و-ان در فارسی وجود دارد. تکواژ-en یا-n در لری بالاگریوه نشانه­ مفعول است و ویژگی­های خاصی را در ترکیب نشان می­دهد که از آن جمله می­توان به ترکیب آن با صفات ملکی در حالت جمع و نه مفرد اشاره کرد. نکره در لری بالاگریوه با ɪ و در حالت صفتی با ɜː بیان می­شود در حالی که معرفه با-ke به کار رفته و در حالت صفتی به همراه-e به کار می­رود. تکواژ معرفه-ke بیشتر بیانگر دانش مشترکی است که گویشوران از قبل به اشتراک گذاشته ­اند در حالی که معرفگی با-e به اسمی بازمی­گردد که هم ­اکنون قابل مشاهده است و یا هم ­اینک با آن آشنا شده ­اند. ساخت معرفه و نکره در لری بالاگریوه کاملاً از صورتهای فارسی متمایز است.

مقالة حاضر، به بررسی حالت و مطابقه درون گروه حرف تعریف در ترکی آذری می پردازد. در ترکی آذری، مابین هستة اسم (مملوک) و سازة مالک، در فرافکنی گروه حرف تعریف، نوعی هم پراشی ساخت واژی وجود دارد که از چند جهت مشابه مطابقة فعل و فاعل در فرافکنی گروه زمان/ متمم ساز است. این پژوهش، افزون بر شمردن ویژگی های توصیفی این هم پراشی، به تحلیل مطابقه هسته اسم و مالک در ترکی آذری، در چهارچوب نحو کمینه گرا، می پردازد. به طور مشخص، یافته های این پژوهش نشان می دهد که مطابقة هستة اسم (مملوک) با مالک، در گروه حرف تعریف ترکی آذری، مبتنی بر تبادل مشخصه های فای و حالت، در نتیجه رابطة تطابق، در همان پیکره بندی ساختاری است که مطابقه فعل با فاعل از آن بهره می گیرد. به این ترتیب، ضمن تأیید فرضیة همسانی ساختاری فرافکن های گروه زمان و گروه حرف تعریف، استدلال خواهد شد که مطابقه و حالت در فرافکن های نحوی گوناگون از فرایندی واحد مشتق می شوند.